Les 1
Opstap
Het Wilhelmus is geschreven tussen 1568 en 1572 en is daarmee het oudste volkslied van de wereld. Als vermoedelijke schrijver wordt meestal de dichter Filips van Marnix van Sint-Aldegonde genoemd. Voor de melodie gebruikte hij een Frans soldatenlied. In het Wilhelmus laat hij Willem van Oranje, ook wel Wilhelmus van Nassau genoemd, aan het woord. Hij was de beheerder van de Nederlanden toen Nederland nog niet als apart land bestond en onder de koning van Spanje viel. Toen de Spaanse koning mensen ging vervolgen die het protestantse geloof aanhingen, kwam hij in opstand, wat uiteindelijk in 1648 leidde tot een zelfstandige Republiek der Zeven Nederlanden. Het Wilhelmus was dus oorspronkelijk een strijdlied ter ere van Willem van Oranje. De mensen hoopten dat hij de Nederlanden zou bevrijden van de Spanjaarden. Uiteindelijk gebeurde dit ook. Pas veel later, in 1932, werd het Wilhelmus het volkslied van Nederland. Het Wilhelmus bestaat uit vijftien coupletten. De eerste letters van elk couplet vormen samen de naam: Wilhelmus van Nassou (u van Nassou geschreven als v). Deze vorm wordt ‘naamdicht’ genoemd. In de Tweede Wereldoorlog werd het Wilhelmus verboden. De Duitse bezetters zagen het zingen van het Wilhelmus als een daad van verzet.
Schrijf je eigen Wilhelmus
In les 1 van de bovenbouw in Lied heeft de redactie een oproep geplaatst om eigen teksten in te sturen voor een nieuw volkslied. Op de muziek van het Wilhelmus kunnen de leerlingen zelf een lied schrijven voor Nederland, hun woonplaats of hun school.
Lees hier de inzendingen >>
Les 2
Opstap
Pater Noster van Cistercian Monks of Stift Heiligenkreuz
Les 2
Extra
Kijk voor voorbeelden van chanten en gereciteerde Koranteksten op de volgende sites:
http://www.iocob.nl/traditioneel/chanten.html: bijvoorbeeld link naar mantra ‘Om shanti’ (hindoeïstisch) en Tibetaanse chant (boeddhistisch) opnemen.
Verschillende koranrecitaties op you tube:
http://www.youtube.com/results?search_query=koran+recitation&search_type=&aq=1&oq=koran
Les 3
Dreams - Enya
http://www.youtube.com/watch?v=Do1ofH4_lEQ
Les 4
Kern
Zie voor de instrumentale versie van het lied de volgende link:
http://www.ibiblio.org/yiddish/songs/pripetshek/, gezongen versie op You Tube: ‘On the memorial day of the Holocaust… (na toespraak)]
Extra
Extra
Link naar liedje ‘is de goldene pawe’, zie http://aviv2.com/chava/. Onderstaande vertaling afkomstig van http://www.xs4all.nl/~fredbor/0.5/NL/overjid/lied.html
De gouden pauw
De gouden pauw kwam gevlogen, gevlogen,
en de nacht ontsloot haar gouden ogen,
mijn oogappel, slaap.
De nacht ontsloot haar gouden oog,
werd ik vedel, jij de boog,
mijn onrustig lief, slaap.
Ik werd vedel, jij de boog,
verliefd het geluk dat zich over ons boog,
mijn hartelief, slaap.
Geluk heeft verliefd over ons zich gebogen,
liet ons alleen, is vervlogen, vervlogen,
mijn treurig lief, slaap.
vert: Willy Brill
Les 6
Kern
Sweet chariot
http://www.youtube.com/watch?v=UVyBjqY3r0k&feature=PlayList&p=707281AEFE9DA329&playnext=1&playnext_from=PL&index=1
Pick a bale of cotton
http://www.youtube.com/watch?v=oE9QYkkxyVQ
Les 6
Extra
Verwijzing naar filmpje over slaven op Youtube: (http://www.youtube.com/watch?v=nCg_XS2Yrs4&feature=fvw)
Vertaling Swing low sweet chariot
Schommel maar rustig, lieve strijdwagen. Je bent gekomen om mij naar huis te brengen
Ik keek uit over de Jordaan (naar het beloofde land) en weet je wat ik daar zag?
Een hele schare engelen kwam me halen om mij naar huis te brengen
Soms voel ik me gelukkig, soms ben ik triest.
Maar mijn ziel is altijd verbonden met de hemel, waar ik eens thuis zal komen.
Vertaling Pick a bale of Cotton
Laat je door je knieën zakken en draai om een baal katoen te plukken.
Laat je door je knieën zakken en draai om een baal katoen te plukken per dag.
O Heer, pluk een baal katoen
O Heer, pluk een baal per dag
Ik en mijn maat ... kunnen een baal katoen plukken.
Ik en mijn vrouw ... kunnen een baal katoen plukken.
Ik en mijn vriend ... kunnen een baal katoen plukken.
Ik en mijn papa ... kunnen een baal katoen plukken.
Er is een hele grote sterke man nodig ...
om een baal katoen te kunnen plukken.
Liedjes uit het liedjeskatern
Hier vindt u Zing! uit het liedjeskatern. U kunt het liedje downloaden of via de website beluisteren.
Portfolio-les Bovenbouw 'Lied'
Bedoeling
Kinderen denken na over wat ze van de lessen over ‘Lied’ hebben geleerd.
Wat je nodig hebt
Laat de kinderen steeds na afloop van de lessen van het project hun werk bewaren in een map of hoes. Die verzameling van werkbladen is de basis van de portfolio-les.
Onderaan deze portfolio-les staat een overzicht van het materiaal dat kinderen verzameld kunnen hebben.
Opstap
Vraag kinderen wat ze nu weten over ‘Lied’. Laat de kinderen elkaar aanvullen. U kunt af en toe een impuls geven aan het gesprek, maar dat hoeft niet. Het gaat erom bewust te worden wat indruk heeft gemaakt op kinderen.
Maak een web op het bord in steekwoorden op basis van wat de kinderen aandragen.
Kern
De kinderen verzamelen hun werkmateriaal over ‘Lied’. Vraag hen een selectie te maken van wat ze willen bewaren en meenemen naar huis en wat weg mag.
Om kinderen kritisch naar hun eigen werk te laten kijken, is er één regel: niet alles mag worden bewaard en niet alles mag weg.
Afsluiting
Van alles wat de kinderen willen bewaren, schrijven ze op waarom ze dat willen. Dat mag in een paar zinnen, zoals: ‘ik wil mijn compliment bewaren, omdat ik daar trots op ben’.
Deze aantekeningen worden in de map of hoes bewaard en vormen samen met het werkmateriaal het portfolio over ‘Lied’.
Dit mag mee naar huis, nu of aan het eind van het schooljaar.
Overzicht werkmateriaal voor het portfolio ‘Lied'
Les 1 Wat je zingt ben je zelf
Kern: lesmateriaal ‘Wilhelmus’
Les 2 Zingen voor God
Kern: lesmateriaal ‘Gregoriaans’
Afsluiting: muziektekening
Les 3 Betoverende liedjes
Kern: lesmateriaal ‘Lorelei’
Extra: schildering en liedtekst ‘Zing’
Les 4 Jiddische liederen
Opstap: lesmateriaal ‘Jiddisch’
Kern: lesmateriaal ‘Yddisch kinderliedje’
Les 5 Niet te zeggen, wel te zingen
Kern: lesmateriaal ‘liefdesliedjes’
Afsluiting: eigen liefdeslied of –gedicht
Les 6 Jezelf moed inzingen
Kern: lesmateriaal ‘Slavernij in Amerika’
Extra: liedtekst ‘Zing’
